Gramatyka języka hiszpańskiego


Podręcznik Gramatyka języka hiszpańskiego w pigułce powstał dzięki

Gran Canaria School of Languages.

Gran Canaria School of Languages.





KOŃCÓWKI

Wróć na początek strony 

 

Bezokolicznik:

tom AR

com ER

part IR

Nieregularne imiesłowy przymiotnikowe (Patricipio):

tom ADO

escrito

hecho

dicho

abierto

com IDO

puesto

visto

vuelto

cubierto

part IDO

impreso

resuelto

muerto

roto

Nieregularne imiesłowy przysłówkowe (Gerundio):

tom ANDO

pudiendo

diciendo

com IENDO

durmiendo

midiendo

part IENDO

muriendo

pidiendo


INDICATIVO

tryb oznajmujący

 

PRESENTE czas teraźniejszy

AR:

ER:

IR:

Yo

Él / ella / Vd.

Nosotros / as

Vosotros / as

Ellos / as / Vds.

-o -as -a -amos -áis -an -o -es -e -emos -éis -en -o -es -e -imos -ís -en

 

W czasownikach nieregularnych następuje zmiana (przegłos):

Przykłady czasowników w trybie oznajmującym:

E --> IE

Querer - Yo quiero

chcieć - ja chcę

pensar

myśleć

empezar

zaczynać

sentir

czuć

regar

podlewać

sentar

siadać

E --> I

Pedir - Yo pido

prosić - ja proszę

vestir

ubierać

seguir

kontynuować

medir

mierzyć

elegir

wybierać

O --> UE

Poder - Yo puedo

móc - ja mogę

contar

liczyć, opowiadać

costar

kosztować

mover

poruszać

volver

wracać

oler

węszyć, czuć

UI --> UY

Huir - Yo huyo

uciekać - ja uciekam

construir

budować

destruir

niszczyć

influir

mieć wpływ, wpływać

C --> ZC

(tylko w pierwszej osobie liczby pojedyńczej)

Conocer - Yo conozco, oraz wszystkie czasowniki o końcówce: -ecer, -ocer, -ucir.

znać - ja znam

Conducir - Conduzco

prowadzić -

ja prowadzę

Traducir - Traduzco

tłumaczyć -

ja tłumaczę


Uwaga:

- Pierwsza i druga osoba liczby mnogiej odmienia się zawsze w sposób regularny:

Queremos, reímos

chcemy, śmiejemy (się)


- Niektóre czasowniki odmieniają się w sposób nieregularny tylko w pierwszej osobie liczby pojedyńczej:

traigo

salgo

hago

valgo

przynoszę

wychodzę

robię

wiem

jestem wart

pongo

quepo

estoy

veo

doy

stawiam/kładę

mieszczę (się)

jestem

widzę

daję


- Istnieją również nieregularne czasowniki, których nie da się zakwalifikować do żadnej z powyższych grup:

ser

haber

ir

venir

tener

decir

być

czasownik posiłkowy

iść

przyjechać/przyjść

mieć

mówić

 

PRETÉRITO INDEFINIDO czas przeszły

Końcówki:

-aste -amos -asteis -aron -iste -ió -imos -isteis -ieron + czasownik dar (dać)

Czasowniki regularne w czasie przeszłym posiadają akcent w pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedyńczej.


Nieregularne czasowniki w czasie przeszłym

Końcówki:

-e -iste -o -imos -isteis -ieron

Następujące czasowniki w czasie przeszłym nie posiadają akcentów w pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedyńczej, ponieważ ostatnia sylaba nie jest w nich akcentowana.

Tener (mieć) TUVE

Haber (czasownik posiłkowy) HUBE

Estar (być) ESTUVE

Andar (chodzić) ANDUVE

Querer (chcieć) QUISE

Poner (kłaść/stawiać) PUSE

Saber (wiedzieć) SUPE

Poder (móc) PUDE

Hacer (robić) HICE

Traer (przynosić) TRAJE

Decir (mówić) DIJE

Venir (przychodzić) VINE

Caber (mieścić się) CUPE


Ser (być) oraz ir (iść) mają identyczną formę w czasie przeszłym. Czasownik fui ma zatem dwa znaczenia: poszedłem/poszłam oraz byłem/byłam.

SER/ IR:

fui

fuiste

fue

fuimos

fuisteis

fueron

 

Producir, conducir, traducir (produkować, prowadzić, tłumaczyć) przyjmują literę J przed końcówką wyrazu we wszystkich osobach:

traduje

producir

conducir

traducir

traduje tradujiste tradujo tradujimos tradujisteis tradujeron
AUXILIARY VERB HABER ( TO HAVE )


- Inne czasowniki nieregularne o końcówce -IR które podlegają przegłosowi w czasie teraźniejszym E --> I (np. pedir = pido), przyjmują również I w trzeciej osobie liczby pojedyńczej oraz liczby mnogiej czasu przeszłego: pidió, pidieron.

Inne przykłady:

vestir

ubierać

seguir

kontynuować

medir

mierzyć

elegir

wybierać

 

W czasownikach DORMIR oraz MORIR (spać, umierać) O zmienia się w U w trzeciej osobie liczby pojedyńczej oraz liczby mnogiej:

Dormí

dormiste

durmió

dormimos

dormisteis

durmieron

Morí

moriste

murió

morimos

moristeis

murieron




IMPERFECTO czas przeszły niedokonany opisowy

tom-

-aba

-abas

-aba

-ábamos

-abais

-aban

com-

part-

-ía

-ías

-ía

íamos

-íais

-ían

  

Nieregularności (tylko trzy):

Ser:

era

eras

era

éramos

erais

eran

Ir:

iba

ibas

iba

íbamos

ibais

iban

Ver:

veía

veías

veía

veíamos

veíais

veían

FUTURO oraz CONDICIONAL czas przyszły oraz tryb warunkowy

= Bezokolicznik (Infinitivo) + Imiesłów przymiotnikowy (Participio)

Futuro:

-ás

-emos

-éis

-an

Condicional:

-ía

-ías

-ía

-íamos

-íais

-ían


Nieregularności:

Poner

pondré

pondría

tendré

tendría

vendré

vendría

saldré

saldría

podré

podría

valdré

valdría

Decir

diré

diría

haré

haría

querré

querría

sabré

sabría

habré

cabría



SUBJUNTIVO

tryb łączący


PRESENTE czas teraźniejszy

-ar

-e

-es

-e

-emos

-eis

-en

-er, -ir

-a

-as

-a

-amos

-ais

-an

 

-ar

-e

-es

-e

-emos

-eis

-en

-er, -ir

-a

-as

-a

-amos

-ais

-an



- Czasowniki w trybie łączącym posiadają tą samą nieregularność co czasowniki w pierwszej osobie liczby pojedyńczej w trybie oznajmującym czasu teraźniejszego:

(haga, tenga, ponga, quepa, venga, diga, salga…itd.)

Wyjątki:

ser: SEA

ir: VAYA

saber: SEPA

estar: ESTÉ

dar: DÉ

haber: HAYA


- Czasowniki te maja identyczną formę do trzeciej osoby (zwrot grzecznościowy Pan/Pani) trybu rozkazującego:

haga usted el favor - proszę Pana o przysługę

dígame eso - proszę mi to powiedzieć

salga de aquí - proszę stąd wyjść


IMPERFECTO czas przeszły niedokonany opisowy

-ar

-ara (ase)

-aras

-ara

-áramos

-arais

-aran

-er, -ir

-iera (iese)

-ieras

-iera

-iéramos

-ierais

-ieran

Czasowniki w Imperfecto posiadają te same nieregularności co trzecia osoba liczby mnogiej w czasie przeszłym:

fueron = fueran, trajeron = trajeran, dieron =dieran


IMPERATIVO

tryb rozkazujący


-AR:

Vd.

Nosotros

Vosotros

Vds.

nakazujący:

-a

-e

-emos

-ad

-en

zakazujący:

no -es

no -e

no -emos

no -éis

no -en

-ER + -IR:

nakazujący:

e

a

amos

ed / id

an

zakazujący:

no -as

no -a

no -amos

no -áis

no -an


 

Nieregularności: 2 osoba liczby pojedyńczej Tú (ty):

(hacer)

haz
(poner)

pon
(saber)

(decir)

di
(ver)

ve
(salir)

sal
(venir)

ven
(tener)

ten

 

Forma nakazująca oraz zakazująca trybu rozkazującego dla zwrotów grzecznosciowych Usted/Ustedes (Pan/i, Państwo) oraz nosotros (my), jest identyczna do formy czasownika w Presente de Subjuntivo (tryb łączący w czasie teraźniejszym):

ser:

SEA

SEAN

SEAMOS

ir:

VAYA

VAYAN

VAMOS

saber:

SEPA

SEPAN

SEPAMOS

estar:

ESTÉ

ESTÉN

ESTEMOS

dar:

DEN

DEMOS